Plaatsaanduiding van de elementen

Een mens krijgt tijdens zijn leven in totaal 52 gebitselementen. Dit zijn de melkelementen en de blijvende elementen samen. Om verwarring te voorkomen, moet goed afgesproken zijn hoe we iedere tand en kies noemen. Ieder gebitselement heeft ook nog verschillende vlakken, dus moet ook duidelijk zijn welk tandvlak bedoeld wordt. Afspraken over de naamgeving zijn nodig, omdat er verschillende mensen in de mond werken: tandarts, mondhygiënist, preventie-assistent, orthodontist en MKA-chirurg. Ze moeten allemaal dezelfde (vak)taal spreken. Communicatie is erg belangrijk. Als een tandarts bijvoorbeeld ‘extractie 38’ zegt, moet voor iedereen meteen duidelijk zijn wat hij of zij bedoelt.

Namelijk:

  • ‘extractie’ betekent eruit halen of trekken;
  • ‘ 38’ betekent de verstandskies linksonder.

Een gebitselement kan op verschillende manieren aangeduid worden met een soort ‘code’. De aanduiding met cijfers is de meest gebruikte. Ieder gebitselement kan worden aangeduid met twee cijfers. Deze twee cijfers moeten apart worden uitgesproken. Dit betekent dat 23 wordt uitgesproken als ‘twee-drie’ en niet als ‘drieëntwintig’. Wat betekenen die twee cijfers?

  • het eerste cijfer geeft het kwadrant aan;
  • het tweede cijfer geeft de volgorde van het element in de gebitsboog aan.

Het eerste cijfer is dus:

  • In het blijvende gebit een 1, 2, 3 of 4.
  • Bij het tellen van de kwadranten begin je rechtsboven. Je telt verder met de klok mee. Alle blijvende gebitselementen die rechtsboven zitten hebben als kwadrantcijfer dus een 1. De code van de melkelementen rechtsboven beginnen met het cijfer 5.
  • Het tweede cijfer geeft de plek van het element aan in het kwadrant. De tand het dichtst bij de mediaanlijn (de centrale incisief) heeft als elementnummer 1. Het element ernaast (de laterale incisief) heeft als tweede cijfer een 2. Het blijvende gebit loopt tot en met de verstandskiezen die als tweede cijfer een 8 hebben.